Internetsnelheid per provider: de werkelijke snelheden gemeten

"Tot 1000 Mbit/s" — het klinkt fantastisch op de website van je provider. Maar als je thuis een speedtest doet, kom je misschien uit op 400 Mbit/s. Is dat normaal? Wordt je afgezet? En hoe verhouden de werkelijke snelheden van Nederlandse providers zich tot elkaar? In dit artikel zetten we de feiten op een rij, gebaseerd op onafhankelijke metingen en gebruikerservaringen.

Geadverteerde snelheid vs. werkelijke snelheid

Allereerst een belangrijk punt: als een provider "tot 1000 Mbit/s" adverteert, is dat de theoretische maximumsnelheid. De ACM (Autoriteit Consument & Markt) stelt hier regels aan. Providers moeten in hun contractvoorwaarden drie snelheden vermelden:

• Maximale snelheid — Het absolute maximum dat je kunt bereiken onder ideale omstandigheden.
• Normaal beschikbare snelheid — De snelheid die je het grootste deel van de dag mag verwachten.
• Minimale snelheid — De snelheid waaronder de provider actie moet ondernemen.

Deze verplichting komt voort uit de Europese netneutraliteitsverordening en is in Nederland door de ACM verder uitgewerkt. De "normaal beschikbare snelheid" is eigenlijk het getal waar je op moet letten bij het kiezen van een abonnement.

KPN glasvezel: consistent en snel

KPN scoort in onafhankelijke metingen het meest consistent. Dit is niet verrassend, want glasvezel is technisch de meest stabiele technologie.

Gemeten prestaties

• KPN 1 Gbit/s glasvezel: Gebruikers meten gemiddeld 800–950 Mbit/s download en 800–950 Mbit/s upload via een bedrade verbinding. De symmetrische snelheid (even snel uploaden als downloaden) is een groot pluspunt.
• KPN 500 Mbit/s: Metingen tonen gemiddeld 450–500 Mbit/s. Zeer dicht bij de geadverteerde snelheid.
• Piekuren: Bij glasvezel is er nauwelijks verschil tussen overdag en 's avonds. De technologie heeft een eigen verbinding per huishouden (point-to-point), waardoor drukte bij de buren geen invloed heeft.

De latency bij KPN glasvezel is doorgaans uitstekend: 2–5 ms naar Nederlandse servers, wat het ideaal maakt voor gaming en videobellen.

Ziggo kabel: snel maar piekuurgevoelig

Ziggo levert internet via het kabelnetwerk (coax). De downloadsnelheden zijn hoog, maar er zitten meer schommelingen in dan bij glasvezel.

Gemeten prestaties

• Ziggo 1 Gbit/s: Overdag meten gebruikers gemiddeld 700–900 Mbit/s download. Tijdens piekuren (19:00–23:00) kan dit dalen naar 400–600 Mbit/s in drukke wijken.
• Ziggo 500 Mbit/s: Gemiddeld 350–480 Mbit/s, met meer variatie tijdens piekuren.
• Upload: Dit is het zwakke punt van kabel. Zelfs bij het snelste abonnement is de upload beperkt tot 50 Mbit/s. In de praktijk haal je 30–45 Mbit/s.

De reden voor de piekuurdips is de gedeelde infrastructuur: in een kabelnetwerk deel je bandbreedte met je buurt. In nieuwere wijken met geüpgraded DOCSIS 3.1-netwerk zijn de schommelingen kleiner dan in oudere wijken.

T-Mobile / Odido glasvezel en 5G

T-Mobile (nu grotendeels als Odido) levert zowel glasvezel als 5G vast internet.

Glasvezel via Open Fiber Netwerk

• Download: 400–950 Mbit/s op het 1 Gbit/s-abonnement, vergelijkbaar met KPN.
• Upload: Symmetrisch, dus even hoge uploadsnelheden.
• Consistentie: Vergelijkbaar met KPN, aangezien dezelfde glasvezelinfrastructuur wordt gebruikt.

5G vast internet

• Download: 50–250 Mbit/s, sterk afhankelijk van locatie en drukte.
• Upload: 10–50 Mbit/s.
• Latency: 15–40 ms, acceptabel maar hoger dan glasvezel.

Kleinere providers: hoe presteren zij?

Naast de grote drie zijn er diverse kleinere providers die internet leveren via het glasvezel- of kabelnetwerk:

• Delta Fiber: Levert glasvezel in delen van Zeeland, Flevoland en het noorden. Gemeten snelheden zijn vergelijkbaar met KPN: 85–95% van de geadverteerde snelheid.
• Youfone / Budget-providers: Gebruiken vaak het netwerk van KPN of Ziggo. De snelheden zijn vergelijkbaar met de hoofdprovider, maar de klantenservice en prioriteit bij storingen kunnen verschillen.
• Caiway: Glasvezelprovider in specifieke regio's. Presteert consistent met snelheden dicht bij de advertentiewaarden.

Hoe meet je je eigen snelheid correct?

Als je je internetsnelheid wilt controleren, zijn er een paar spelregels om een eerlijke meting te krijgen:

1. Gebruik een bekabelde verbinding — Sluit je computer met een ethernetkabel aan op de router. Wifi introduceert altijd verlies en geeft geen zuiver beeld van je internetsnelheid.
2. Sluit andere apparaten af — Pauzeer downloads, sluit streaming af op andere devices. Je wilt dat alle bandbreedte naar de speedtest gaat.
3. Meet op verschillende tijdstippen — Doe metingen overdag, 's avonds en in het weekend om een compleet beeld te krijgen.
4. Gebruik meerdere speedtests — Onze eigen speedtest geeft betrouwbare resultaten. Combineer dit met de speedtest van de ACM (speed.nl) voor een tweede meting.
5. Check je hardware — Een oude router of netwerkkaart die maximaal 100 Mbit/s aankan, is een bottleneck. Controleer of je apparatuur je abonnement aankan.

Je rechten als consument

Als je structureel veel lagere snelheden meet dan de "normaal beschikbare snelheid" die in je contract staat, heb je recht op actie van je provider. Volgens de ACM-richtlijnen kun je:

• Een klacht indienen bij je provider met meetresultaten als bewijs.
• Vragen om een korting of downgrade naar een goedkoper abonnement als de beloofde snelheid niet wordt gehaald.
• In het uiterste geval kosteloos je contract ontbinden als de provider het probleem niet oplost.

Documenteer je metingen zorgvuldig: noteer datum, tijdstip, gemeten snelheid en of je bedraad of via wifi was verbonden.

Conclusie: welke provider levert wat beloofd wordt?

Op basis van metingen en gebruikerservaringen is glasvezel — ongeacht de provider — het meest consistent. KPN en andere glasvezelproviders leveren doorgaans 85–95% van de geadverteerde snelheid, met weinig variatie over de dag.

Ziggo scoort goed op piekcapaciteit maar heeft meer last van drukte in de wijk. De uploadsnelheid is structureel een zwak punt ten opzichte van glasvezel.

5G vast internet is het minst voorspelbaar, maar voor de doelgroep — mensen zonder vaste aansluiting — biedt het een prima werkbare snelheid.

Onze tip: doe regelmatig een speedtest, vergelijk het met je contract, en schroom niet om je provider aan te spreken als de werkelijke snelheid structureel achterblijft.