Kabel vs DSL vs glasvezel: welke technologie is het best?

Als je een internetabonnement afsluit, kies je niet alleen een provider en snelheid — je kiest ook een technologie. In Nederland worden drie hoofdtechnologieën gebruikt: kabel (coax/DOCSIS), DSL (VDSL2) en glasvezel (FTTH). Maar wat betekenen die termen eigenlijk? En welke is het best voor jou? In dit artikel zetten we alles op een rij.

De drie internettechnologieën uitgelegd

DSL: internet via de telefoonlijn

DSL staat voor Digital Subscriber Line en maakt gebruik van het bestaande koperen telefoonnetwerk. De meest voorkomende variant in Nederland is VDSL2, waarmee snelheden tot circa 100 Mbit/s download en 40 Mbit/s upload mogelijk zijn. In sommige gebieden wordt VDSL2 gecombineerd met vectoring of bonding om iets hogere snelheden te halen.

Het grote voordeel van DSL is dat het netwerk vrijwel overal beschikbaar is — overal waar een telefoonaansluiting is, kan DSL geleverd worden. Het nadeel is dat de snelheid sterk afhangt van de afstand tot de wijkcentrale. Woon je ver van de centrale, dan daalt je snelheid aanzienlijk. Dit is een fysieke beperking van koperdraad die niet met software op te lossen is.

Belangrijkste provider: KPN levert het grootste deel van het DSL-netwerk in Nederland, hoewel ook andere partijen zoals T-Mobile (voorheen Tele2) en Budget Thuis van dit netwerk gebruikmaken.

Kabel: internet via coax

Kabelinternet maakt gebruik van het coaxiale kabelnetwerk dat oorspronkelijk is aangelegd voor kabeltelevisie. De technologie die hiervoor wordt gebruikt heet DOCSIS (Data Over Cable Service Interface Specification). De huidige standaard in Nederland is DOCSIS 3.1, waarmee downloadsnelheden tot 1 Gbit/s en uploadsnelheden tot circa 50 Mbit/s mogelijk zijn.

Een belangrijk kenmerk van kabelinternet is dat het een gedeeld medium is. Dat betekent dat je de bandbreedte deelt met andere gebruikers in je wijk. In de praktijk merk je hier overdag weinig van, maar tijdens piekuren (’s avonds tussen 20:00 en 22:00) kan de snelheid iets teruglopen. Providers proberen dit te beperken door het netwerk regelmatig op te splitsen in kleinere segmenten.

Belangrijkste provider: Ziggo (onderdeel van VodafoneZiggo) is verreweg de grootste kabelaanbieder in Nederland en bedient zo’n 7 miljoen huishoudens.

Glasvezel: internet via licht

Glasvezel (ook wel fiber of FTTH — Fiber To The Home) is de nieuwste en snelste technologie. Hierbij worden gegevens verstuurd als lichtpulsen door dunne glazen vezels. De theoretische capaciteit is vrijwel onbeperkt, en in de praktijk bieden providers in Nederland snelheden tot 8 Gbit/s symmetrisch aan.

Het grote voordeel van glasvezel is dat de snelheid niet afneemt over afstand en dat je een dedicated verbinding hebt. Je deelt de lijn niet met je buren zoals bij kabel. Bovendien zijn de upload- en downloadsnelheden vaak gelijk (symmetrisch), wat ideaal is voor videobellen, clouddiensten en thuiswerken.

Belangrijkste providers: KPN, T-Mobile, Delta, Caiway en diverse lokale glasvezelaanbieders leggen actief glasvezel aan. Open glasvezelnetwerken van partijen als Glaspoort en E-Fiber bieden keuze uit meerdere providers.

Snelheid vergeleken

Hieronder een overzicht van de maximale snelheden per technologie:

• DSL (VDSL2): tot 100 Mbit/s download, tot 40 Mbit/s upload
• Kabel (DOCSIS 3.1): tot 1 Gbit/s download, tot 50 Mbit/s upload
• Glasvezel (FTTH): tot 8 Gbit/s download én upload

Let op: dit zijn maximale snelheden. Je werkelijke snelheid hangt af van je abonnement, je apparatuur en — bij DSL en kabel — externe factoren zoals afstand en drukte op het netwerk. Doe regelmatig een speedtest om te controleren of je krijgt waarvoor je betaalt.

Betrouwbaarheid en latency

Betrouwbaarheid is meer dan alleen snelheid. Het gaat ook om stabiliteit (hoe constant je verbinding is) en latency (de vertraging in milliseconden).

• DSL heeft over het algemeen een stabiele verbinding omdat je een eigen lijn hebt. De latency is redelijk (10–30 ms), maar kan hoger zijn bij grote afstand tot de centrale.
• Kabel kan tijdens piekuren iets minder stabiel zijn door het gedeelde netwerk. De latency is vergelijkbaar met DSL (10–25 ms) maar kan bij drukte oplopen.
• Glasvezel scoort het best op alle fronten. De latency is het laagst (vaak onder 5 ms), de verbinding is zeer stabiel en wordt niet beïnvloed door weer, afstand of drukte.

Voor gamers en thuiswerkers is lage latency essentieel. Glasvezel is dan de duidelijke winnaar, gevolgd door kabel en DSL.

Gedeelde vs. dedicated bandbreedte

Een veelgehoord argument tegen kabelinternet is dat je bandbreedte deelt. Maar hoe werkt dat precies?

Bij kabelinternet delen alle huishoudens in een segment één verbinding naar de wijkcentrale. Stel dat er 200 huishoudens op één segment zitten en iedereen tegelijk Netflix kijkt, dan moet de beschikbare capaciteit verdeeld worden. In de praktijk valt dit mee omdat providers het netwerk actief beheren, maar het effect is meetbaar.

Bij DSL heb je een eigen koperdraad naar de centrale, dus geen gedeeld medium in de laatste kilometer. Wel kan het achterliggende netwerk overbelast raken, maar dat geldt voor alle technologieën.

Bij glasvezel hangt het af van de architectuur. Bij FTTH met een dedicated verbinding (point-to-point) heb je een eigen glasvezel tot aan de centrale. Bij GPON-architectuur wordt de glasvezel wel gedeeld, maar de capaciteit is zo enorm dat dit in de praktijk geen merkbaar verschil maakt.

Toekomstbestendigheid

Als je vooruit kijkt, is glasvezel de duidelijke winnaar. De technologie heeft nog enorm veel groeipotentieel — met dezelfde kabel kunnen in de toekomst snelheden van tientallen gigabits per seconde gehaald worden.

DSL heeft zijn technische limiet bijna bereikt. VDSL2 met vectoring is het maximale wat uit koper gehaald kan worden. KPN legt daarom actief glasvezel aan om het kopernetwerk te vervangen.

Kabel heeft nog wel groeimogelijkheden. De opkomende standaard DOCSIS 4.0 belooft snelheden tot 10 Gbit/s, al zal de upload altijd achterblijven bij glasvezel. VodafoneZiggo investeert in deze upgrade.

Welke technologie heb jij thuis?

Niet zeker welke technologie je hebt? Zo kom je erachter:

1. Kijk naar de aansluiting in je meterkast. Een telefoonplug (RJ-11) wijst op DSL. Een coaxkabel (rond, met schroefdraad) op kabel. Een glasvezelmodem (ONT) op glasvezel.
2. Check je modem of router. Op de onderkant staat vaak welke technologie het ondersteunt.
3. Log in op de website van je provider en bekijk je abonnementsgegevens.
4. Doe een speedtest en vergelijk de resultaten met de bovenstaande maximale snelheden.

Conclusie: welke technologie is het best?

Als je puur naar prestaties kijkt, is glasvezel de beste keuze. Het biedt de hoogste snelheden, de laagste latency, de meeste stabiliteit en is het meest toekomstbestendig. Kabelinternet is een goede tweede keus met hoge downloadsnelheden, al blijft de upload achter. DSL is de minst snelle optie, maar nog steeds voldoende voor basaal internetgebruik.

Helaas kun je niet altijd kiezen. Je bent afhankelijk van welke infrastructuur er in jouw straat beschikbaar is. Check daarom altijd via de postcodecheck van providers wat er op jouw adres leverbaar is. En onthoud: de beste technologie is de technologie die betrouwbaar levert wat je nodig hebt.