Wifi kanaal wijzigen: minder interferentie, meer snelheid

Je hebt je router goed geplaatst, je firmware is up-to-date, maar toch is je wifi trager dan verwacht. Grote kans dat het probleem bij je wifi-kanaal ligt. In drukke woonwijken, flats en appartemencomplexen gebruiken tientallen routers dezelfde frequentie, waardoor ze elkaar verstoren. Door het juiste kanaal te kiezen, kun je deze interferentie verminderen en je wifi aanzienlijk versnellen.

In dit artikel leggen we uit hoe wifi-kanalen werken, waarom sommige kanalen beter zijn dan andere, en hoe je het kanaal stap voor stap wijzigt op de meest gebruikte routers in Nederland.

Wat zijn wifi-kanalen?

Een wifi-kanaal is een smal stukje van het frequentiespectrum dat je router gebruikt om data te verzenden en te ontvangen. Vergelijk het met rijbanen op een snelweg: hoe meer auto's op dezelfde rijbaan, hoe langzamer het verkeer. Als meerdere routers in je omgeving hetzelfde kanaal gebruiken, moeten ze om de beurt zenden, wat vertraging oplevert.

2,4 GHz-kanalen

De 2,4 GHz-band heeft in Europa 13 kanalen, maar deze overlappen grotendeels met elkaar. Elk kanaal is 20 MHz breed, maar de afstand tussen opeenvolgende kanalen is slechts 5 MHz. Daardoor overlappen naastgelegen kanalen en veroorzaken ze interferentie.

De enige drie kanalen die niet met elkaar overlappen zijn kanaal 1, 6 en 11. Dit zijn dan ook de enige kanalen die je zou moeten gebruiken op de 2,4 GHz-band. Een router op kanaal 3 verstoort bijvoorbeeld zowel routers op kanaal 1 als op kanaal 6, wat voor iedereen nadelig is.

5 GHz-kanalen

De 5 GHz-band heeft veel meer kanalen beschikbaar (meestal 19 of meer in Europa) en deze overlappen niet. Hierdoor is kanaalcongestie op 5 GHz veel minder een probleem. De kanalen zijn onderverdeeld in twee groepen:

• UNII-1 (kanalen 36-48): altijd beschikbaar, geen beperkingen
• UNII-2 en UNII-3 (kanalen 52-144): DFS-kanalen (Dynamic Frequency Selection), gedeeld met radar. Je router moet eerst controleren of het kanaal vrij is voordat hij het mag gebruiken. Dit duurt 1-10 minuten en de verbinding kan tijdelijk wegvallen als radar wordt gedetecteerd.

DFS-kanalen zijn vaak vrij omdat niet alle routers ze ondersteunen. Als je router het wel ondersteunt, kun je door een DFS-kanaal te kiezen vaak een volkomen leeg kanaal vinden.

Hoe vind je het beste kanaal?

Voordat je je kanaal wijzigt, moet je weten welke kanalen je buren gebruiken. Hiervoor gebruik je een wifi-analyzer tool.

Android

Download de gratis app WiFi Analyzer uit de Google Play Store. Open de app en ga naar het tabblad met de kanaalgrafiek. Je ziet dan alle wifi-netwerken in je omgeving en op welk kanaal ze zitten. Kies het kanaal (1, 6 of 11) met de minste netwerken en het zwakste signaal van andere routers.

iPhone

Apple staat helaas geen wifi-scan apps toe op iOS. Je hebt twee alternatieven: gebruik een Mac met de ingebouwde Draadloze diagnose tool (houd Option ingedrukt en klik op het wifi-icoon), of gebruik een laptop met een tool als NetSpot of inSSIDer.

Windows

Op Windows kun je de gratis versie van NetSpot of WiFi Analyzer uit de Microsoft Store gebruiken. Ook het commandoregelprogramma netsh wlan show networks mode=bssid toont alle netwerken met hun kanaalinformatie, maar de grafische tools zijn veel overzichtelijker.

Kanaal wijzigen op de Fritz!Box

De Fritz!Box is een van de populairste routers in Nederland, met name bij gebruikers van providers als Odido (voorheen T-Mobile) en bij mensen die hun eigen router gebruiken.

1. Open je browser en ga naar fritz.box of 192.168.178.1.
2. Log in met je Fritz!Box-wachtwoord.
3. Ga naar Draadloos netwerk (of WLAN) in het menu.
4. Klik op Radiokanaal (of Kanaalinstellingen).
5. Schakel Radiokanaalinstellingen automatisch instellen uit.
6. Kies bij 2,4 GHz het gewenste kanaal (1, 6 of 11).
7. Kies bij 5 GHz eventueel een specifiek kanaal of laat dit op automatisch staan.
8. Klik op Toepassen. Je wifi-verbinding wordt kort onderbroken.

De Fritz!Box heeft ook een handige optie om de wifi-omgeving te scannen. Ga naar Draadloos netwerk > Bekende netwerken in de buurt om te zien welke kanalen je buren gebruiken.

Kanaal wijzigen op de Ziggo Connectbox

Ziggo levert de Connectbox aan de meeste klanten. Het wijzigen van het kanaal gaat als volgt:

1. Open je browser en ga naar 192.168.178.1 of connectbox.local.
2. Log in met het wachtwoord dat op de sticker onder je Connectbox staat.
3. Ga naar Instellingen > Draadloos > Draadloos signaal.
4. Bij Kanaal staat standaard Automatisch. Wijzig dit naar het gewenste kanaal.
5. Klik op Wijzigingen opslaan.

Let op: bij sommige Ziggo-modems zijn de wifi-instellingen beperkt. Als je meer controle wilt, kun je de wifi van de Connectbox uitschakelen en een eigen router of access point gebruiken in bridge mode.

Kanaal wijzigen op de KPN Experia Box

KPN levert de Experia Box aan glasvezelklanten. Het wijzigen van het kanaal verschilt per model.

1. Open je browser en ga naar 192.168.2.254.
2. Log in met je beheerwachtwoord.
3. Ga naar Netwerk > Wifi.
4. Zoek de optie Kanaal en wijzig deze van Automatisch naar het gewenste kanaal.
5. Sla de instellingen op.

Bij nieuwere Experia Box-modellen (v10 en later) zijn sommige geavanceerde instellingen verplaatst. Raadpleeg de KPN-website als je de kanaaloptie niet direct kunt vinden.

Kanaalbreedte: 20, 40, 80 of 160 MHz

Naast het kanaalnummer kun je bij de meeste routers ook de kanaalbreedte instellen. Een breder kanaal biedt hogere theoretische snelheden, maar is gevoeliger voor interferentie en laat minder ruimte voor andere netwerken.

• 20 MHz: de standaard voor 2,4 GHz. Gebruik dit altijd op de 2,4 GHz-band in drukke omgevingen.
• 40 MHz: dubbele snelheid, maar neemt twee kanalen in beslag. Alleen geschikt voor 2,4 GHz in zeer rustige omgevingen (landelijk gebied).
• 80 MHz: de standaard voor 5 GHz bij Wi-Fi 5 en 6. Een goede balans tussen snelheid en stabiliteit.
• 160 MHz: maximale snelheid op 5 GHz, maar neemt zeer veel spectrum in beslag. Alleen zinvol als je weinig buren hebt en je router dit ondersteunt.

DFS-kanalen: de verborgen snelweg

DFS-kanalen (Dynamic Frequency Selection) op de 5 GHz-band worden door veel routers overgeslagen omdat ze gedeeld worden met radarinstallaties. In Nederland zijn dit voornamelijk militaire radars en weerradars. Je router moet een DFS-check uitvoeren voordat hij een DFS-kanaal mag gebruiken, en moet het kanaal verlaten als radar wordt gedetecteerd.

In de praktijk is radardetectie zeldzaam, vooral als je niet in de buurt van een vliegveld of militaire basis woont. DFS-kanalen zijn daarom vaak heerlijk leeg. Als je router DFS ondersteunt (de meeste moderne routers doen dit), is het de moeite waard om een DFS-kanaal te proberen.

Automatisch vs. handmatig kanaal kiezen

De meeste routers staan standaard op automatische kanaalselectie. De router kiest dan bij het opstarten het beste kanaal. Dit klinkt ideaal, maar er zijn nadelen:

• De router kiest alleen bij het opstarten een kanaal, niet continu.
• De automatische selectie houdt niet altijd rekening met alle factoren.
• Als veel routers in je buurt op automatisch staan, kunnen ze allemaal naar hetzelfde "beste" kanaal springen.

In drukke omgevingen (flats, rijtjeshuizen in steden) loont het bijna altijd om handmatig een kanaal te kiezen op basis van je eigen analyse. In rustige omgevingen (vrijstaande woningen, landelijk gebied) werkt automatisch meestal prima.

Na het wijzigen: testen en monitoren

Na het wijzigen van je kanaal is het belangrijk om het effect te meten. Doe een speedtest op dezelfde plek als voorheen en vergelijk de resultaten. Meet ook de stabiliteit door meerdere tests te doen op verschillende tijdstippen: wifi-interferentie kan variëren gedurende de dag (meer actieve netwerken in de avonduren).

Herhaal je analyse na een paar maanden. Buren kunnen van provider wisselen, nieuwe routers krijgen of hun kanaal wijzigen, waardoor de situatie verandert. Een halfjaarlijkse check van je kanaalsituatie is een goed idee om optimale prestaties te behouden.